Þegar ég var barn var fastur punktur í fréttum, í minningunni jafn fast og veður- og íþróttafréttir, hversu miklu hafi verið helt niður af gambra þann daginn. Ég skoðaði á timarit.is hversu oft „lítrum af gambra“ kemur fyrir eftir árum. En í fréttum voru þetta oft setningar eins og „lagt var hald á 20 lítra af landa og 80 lítrum af gambra var hellt niður“ eins og t.d. í DV 15. desember 1992. Sé mið tekið af þessari einföldu úttekt þá lagðist gambrabrugg af 1997 eftir að hafa náð hámarki árið 1993.

Blekið var varla þornað á síðustu færslu, um varðsveislu myndasafna, þegar harði diskurinn sem hýsir mínar ljósmyndir bilaði. Hann hrundi þó ekki með látum og ekkert gagnatap varð. Hægt var að lesa af disknum og ég gat fært gögnin yfir á nýjan disk án þess að nota öryggisafrit. En afritin hjálpuðu mér þó að sofa á nóttunni þar til nýr diskur var komin í notkun.

En svo gerði ég það sem ég hef ekki gert áður en allir ættu að vera gera. Ég bar saman gögnin á nýja disknum við gögnin sem eru á diskunum sem geyma öryggisafritin. Gögn geta nefnilega skemmst á diskum þó að diskarnir sjálfir séu í lagi og enn frekar þegar diskar fara að bila. Ég notaði þessa skriftu til að bera saman skrárnar á frumritadisknum og öryggisafritunum.

Fyrir tilviljun sá ég að félag/fyrirtæki ljósmyndasafnsfræðinga stendur fyrir árlegum mánuði tileinkuðum ljósmyndabjörgun. Þetta er góð áminning þó að ég hafi ekki kynnt mér dagskrána sem þetta félag stendur fyrir. Ég er áhugamaður um varðveislu ljósmynda og er með myndasafn fjölskyldunnar í þokkalegu horfi þó að það gæti verið betra. Fyrir stafrænar ljósmyndir er tvennt sem þarf að gera... lesa meira

Þegar sumri fer að halla kveðja aðkomuskúturnar. Á hverju ári flykkjast þær hingað hvaðanæva úr heiminum. Flestar frá Evrópu en einnig lengra að komnar. Þær fyrstu birtast snemma á vorin og dvelja þá lengi á svæðinu en flestar koma í júní og fyrri hluta júlí. Oftast er ferð þessara skúta heitið til Grænlands og algengast að þær fari yfir þegar veður og ísalög leyfa í júlí. Þær koma svo aftur í ágúst og eru flestar farnar í lok ágúst. Alltaf eru þó einhverjar seinna á ferð og nokkrar sem eru hér með vetursetu jafnvel nokkra vetur í röð. Ýmist með áhöfn eða skildar eftir og vitjað að vori. Þessar heimsóknir setja skemmtilegan svip á bæinn, auka lífið á höfninni og boða árstíðaskipti.

Það vakti undrun mína þegar hér birtist skúta í lok sumars sem skráð er á Grænlandi og á leið til Nuuk fyrir veturinn. Hún er því í öðrum takti en flestar skútur sem koma hér við. Reyndar er vélin biluð en vonandi tekst að koma henni í lag í tíma.

Sameinuðu þjóðirnar hafa samþykkt ályktun um að hætta notkun á Mercator kortavörpun fyrir heimskort, sjá t.d. hér. Er markmiðið að stærðir landa verði hlutfallslega réttar á heimskorti. Þetta eru góðar fréttir og eðlilegt að Grænland sé ekki á stærð við Afríku á korti. Mynd 1. Heimskort með Mercator vörpun. Kunnulegt útlit einstakra landa. Oftast eru Mercator kort ekki látin ná jafn langt til suður og norðurs. Hér er kortið látið ná á 85° á báðum hvelum og sést vel hversu ýkta stærð Suðurskautslandið hefur. Kortagögn frá Natural Earth.

Verkefnið að koma hnetti á flatt kort er ómögulegt... lesa meira

Hápunkti samfélagsmiðlaferils míns náði ég með grein á facebook um hljóðmerkjagjöf skipa í þoku. Tilefnið var skemmtiferðaskip sem lá eða lá ekki við akkeri í Skutulsfirði, sjá t.d. hér. Margir skrifuðu undir færsluna meðan annars Muggi hafnarstjóri sem staðfesti að skipið hefði ekki legið við akkeri og því öll merkjagjöf rétt. En það er líklega til marks um veðursældina á Ísafirði að ég man ekki eftir slíkri uppákomu síðar. Greinin fylgir hér á eftir:

Snjósöfnunargirðingar

Eftirfarandi grein var skrifuð fyrir og birt í Skíðablaðinu 2025.

Snjósöfnunargirðingar eru notaðar víða um heim til þess að fanga snjó. Flestar rannsóknir og skrif um snjósöfnunargirðingar snúast um það verkefni að koma í veg fyrir að snjór safnist á óæskilega staði. Yfirleitt eru þetta upptakasvæði snjóflóða og vegir og vegstæði. Á Íslandi hafa tilraunagrindur verið settar upp á Brellum ofan Patreksfjarðar og Eyrarfjalli ofan Flateyrar með það að markmiði að meta áhrif þeirra á snjósöfnun í upptakasvæði snjóflóða í fjallshlíðinni fyrir neðan, sjá mynd 1. Girðingar hafa einnig verið settar upp við vegi. Ofan Kinnar á Breiðadalsheiði voru á sínum tíma snjósöfnunargirðingar til þess að draga úr snjóflóðahættu og girðingar hafa verið settar upp á Klettshálsi til þess að draga úr snjósöfnun á veginum.

Mynd 1. Snjósöfnunargirðingar á Eyrarfjalli ofan Flateyrar í apríl 2024. Girðingarnar eru 5 m háar í tveimur 150 m röðum. Áberandi skaflar eru suðvestan við grindurnar. Mynd: Veðurstofa Íslands, Örn Ingólfsson.

Á skíðasvæðum eru víðast langar og margar raðir af snjósöfnunargirðingum settar upp til þess að fanga snjó í skíðabrautir og lyftuspor. Markmiðið er að opna fyrr, fanga snjó sem annars skefur í burtu og komast í gegnum hlákur án þess að bráðni niður á auða jörð. Þó að þessi notkun hafi ekki það markmið að forða snjó frá ákveðnum svæðum er aðferðin sú sama og mikið til sömu atriði sem þarf að hafa í huga... lesa meira